Een sieraad dat tot leven komt

Zowel in ontwerp als uitvoering, is deze broche een toonbeeld van de Art Nouveau. Een prachtig sieraad om te zien, maar ook een knap staaltje vakmanschap.

Art Nouveau ontstond rond 1890 als reactie op de industrialisatie en de toenemende massaproductie. Kunstenaars keerden zich tegen de uniforme producten uit de fabriek en zochten juist naar schoonheid en ambacht. De natuur vormde daarbij een belangrijke inspiratiebron. Organische lijnen en motieven van bloemen, planten en insecten zijn kenmerkend voor deze stijl. Sieraden werden in deze periode niet alleen gezien als luxe objecten, maar als kleine kunstwerken waarin esthetiek en techniek samenkwamen.

In dit sieraad zijn de transparante vleugels ‘en tremblant’ gemonteerd. Een verfijnde techniek waarbij afzonderlijke onderdelen, zoals insectenpoten of vleugels, op kleine veertjes worden bevestigd. Zelfs de kleinste beweging zorgt ervoor dat deze onderdelen licht trillen, waardoor het licht steeds anders wordt weerkaatst.

Voor de vleugels is gebruikgemaakt van de emailleertechniek ‘plique-à-jour’. Hierbij wordt transparant email aangebracht in opengewerkte draadstructuren zonder achterplaat. Het resultaat is een doorschijnend effect dat doet denken aan gebrandschilderd glas.

De broche werd ontworpen voor het huis Boucheron, opgericht in 1858 door Frédéric Boucheron (1830-1902). De eerste winkel bevond zich in de Galerie de Valois bij het Palais Royal, in het hart van Parijs. In 1893 verhuisde Boucheron als eerste van de grote Franse juweliershuizen naar de Place Vendôme, waar het merk nog altijd is gevestigd. Inmiddels is Boucheron uitgegroeid tot een internationaal juweliershuis met meer dan dertig vestigingen wereldwijd.

Edgar Bense voor Boucheron, Paris, ca. 1890, goud, diamant en emaille. Collectie Metropolitan Museum of Art, New York.